Grondbeleid

Sturing op de leefomgeving via grondbeleid
De gemeente gebruikt grondbeleid om invloed uit te oefenen op de leefomgeving. Zo kunnen we doelen bereiken op het gebied van wonen, werken, verkeer, voorzieningen, groen en duurzaamheid. Voorbeelden zijn woningen bouwen, bedrijven ruimte geven, wegen aanleggen en zonnevelden mogelijk maken.

Drie manieren van grondbeleid
In de Nota Grondbeleid 2024 staan drie manieren om dit te doen:

• Actief grondbeleid: de gemeente koopt en ontwikkelt zelf grond.
• Faciliterend grondbeleid: de markt ontwikkelt, de gemeente stelt kaders.
• Samenwerking: de gemeente werkt samen met andere partijen en maakt afspraken over inzet en bijdrage.

Actief grondbeleid
Bij actief grondbeleid maakt de gemeente een plan met kosten en opbrengsten. De gemeenteraad stelt doelen vast en controleert de uitgaven. De opbrengsten en kosten kunnen veranderen. Dit kan gevolgen hebben voor het geld dat beschikbaar is voor andere plannen.

Faciliterend grondbeleid
Bij faciliterend grondbeleid maken marktpartijen plannen. De gemeente toetst deze plannen aan de omgevingsvisie en regels. Zo zorgen we dat ook gemeentelijke doelen worden gehaald. De gemeente rekent haar inzet door aan de initiatiefnemers. We gebruiken hierbij de principes van eerlijk delen van kosten. We leggen afspraken vast in een overeenkomst of besluit.

Vrijwillige financiële bijdrage
De gemeente kan met initiatiefnemers afspraken maken over een vrijwillige bijdrage. Deze bijdrage helpt bij het uitvoeren van de omgevingsvisie. De bijdrage wordt onderbouwd in de visie of het programma.
Voor De Bilt gaat het om kosten die nodig zijn voor de doelen in hoofdstuk 4 en 5 van de visie.

Vastgoed
De gemeente bezit circa 35 gebouwen. Deze gebouwen zijn nodig voor het werk van de gemeente en voor maatschappelijke doelen. Vastgoed is geen doel op zich, maar een middel.  De Nota Vastgoed 2023 en de Actualisatie Integraal Accommodatie Plan (AIAP) 2024 helpt om gebouwen goed te gebruiken. De raad stelt hiervoor geld beschikbaar via de begroting. De uitvoering van het vastgoedbeheer is opgenomen in de  paragraaf Onderhoud  kapitaalgoederen.

Huidige grondexploitaties

De gemeentelijke kosten samenhangend met de grondproductie worden opgenomen in de grondexploitaties. Grondexploitaties zijn de meerjarenbegrotingen van de ruimtelijke projecten, waarin kosten van het verwerven, sloopwerken, bouw- en woonrijp maken van de grond zijn opgenomen evenals de opbrengsten uit gronduitgifte. In 2026 hebben we de volgende actieve grondexploitaties:

1.    Bedrijvenpark Larenstein in Bilthoven
2.    Leijensetuin in Bilthoven
3.    Nobelkwartier in De Bilt
4.    Oude Brandenburgerweg in Bilthoven
5.    Herontwikkeling aan Gregoriuslaan 10 in Bilthoven

In 2027 verwachten we de volgende grondexploitaties nieuw te hebben geopend:
1.    Herontwikkeling gymzaal Marie Curieweg in De Bilt
2.    Herontwikkeling aan Jasmijnstraat 4-6 in De Bilt
3.    De Driehoek in Bilthoven

Naast projecten met een grondexploitatie staan ook de gemeentelijke investeringsprojecten zonder grondopbrengst in het projectenboek. Voor de meest recente stand van zaken kunt u het laatste projectenboek raadplegen wat is verstrekt bij de jaarrekening.

De boekwaarde van de huidige grondexploitaties en de verwachte eindwaarde staat in onderstaande tabel weergegeven.

Parameters 

In de Nota Grondbeleid is opgenomen dat de parameters van de grondexploitaties jaarlijks worden geactualiseerd. De parameters gelden het hele jaar, tenzij plotselinge ontwikkelingen aanleiding geven de parameters opnieuw te actualiseren.

Rente: voorheen werd de werkelijke rente over vreemd vermogen (naar rato) toegerekend, maar sinds 2025 wordt voor grondexploitaties geen onderscheid meer gemaakt in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), en vindt de rentetoerekening plaats op basis van de reguliere omslagrente. 

Kostenstijging: Omdat de projecten zich in verschillende fases bevinden, is deze dynamisch bepaald. 

Opbrengstenstijging: Omdat de projecten zich in verschillende fases bevinden, is deze dynamisch bepaald. 

In afwijking van de genoemde parameters wordt de grondexploitatie voor Larenstein geactualiseerd op basis van de CPI-index, conform eerder vastgelegde afspraken.

Vennootschapsbelasting en grondexploitaties

Gemeenten zijn Vennootschapsbelasting (hierna: VpB) verschuldigd over de winst op de gemeentelijke grondbedrijfsactiviteiten. De VpB-last wordt vastgesteld op basis van het gerealiseerde resultaat van een grondexploitatie (GREX) ten opzichte van het resultaat in de door de raad vastgestelde GREX. De VpB-last wordt conform Besluit Begroting en Verantwoording verantwoord onder de Algemene Dekkingsmiddelen.