Programma 8: Volksgezondheid en milieu

Uitgaven
€ 16.011.757
12%
Inkomsten
€ -13.473.458
10%
Saldo
€ 2.538.299

Omschrijving programma

Terug naar navigatie - Programma 8: Volksgezondheid en milieu - Omschrijving programma

Het programma richt zich op het in stand houden en verder verbeteren van een duurzame, veilige en gezonde woon- en werkomgeving met een zo laag mogelijke belasting voor het milieu en toekomstige generaties. Ook richt het zich op een gezonde leefstijl van onze inwoners. Het omvat taken op het gebied van volksgezondheid, water (afval-, hemel- en grondwater), milieubeheer, afval en begraafplaatsen.

Gewenste maatschappelijke effecten

Terug naar navigatie - Programma 8: Volksgezondheid en milieu - Gewenste maatschappelijke effecten
  1. Inwoners hebben meer veerkracht zodat ze als actieve en vitale inwoners kunnen deelnemen aan de samenleving. Weerbare, gezonde mensen die kunnen opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving, en waarin sprake is van een sterke sociale basis.
  2. Een duurzame en gezonde woon-en werkomgeving, met aandacht voor de effecten van de klimaatverandering. Focus op vermindering CO2-uitstoot, duurzaam waterbeheer en bijdragen aan een circulaire economie waarbij het maximaliseren van hergebruik van producten en grondstoffen centraal staan, naast het voorkomen van afval. 

Bijdrage programma 8 aan de Global Goals

Terug naar navigatie - Programma 8: Volksgezondheid en milieu - Bijdrage programma 8 aan de Global Goals

Dit programma draagt bij aan meer veerkracht bij inwoners zodat ze als actieve en vitale inwoners kunnen deelnemen aan de samenleving. Weerbare, gezonde mensen die kunnen opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving, en waarin sprake is van een sterke sociale basis. (GG 1, 2, 3, 5 en 17)
Verder zorgt dit programma voor een duurzame en gezonde woon-en werkomgeving, met aandacht voor de effecten van de klimaatverandering. Focus op vermindering CO2-uitstoot, duurzaam waterbeheer en bijdragen aan een circulaire economie waarbij het maximaliseren van hergebruik van producten en grondstoffen centraal staan, naast het voorkomen van afval. (GG 6, 7, 11, 12, 13, 14 en 17)

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Programma 8: Volksgezondheid en milieu - Wat willen we bereiken?

Inwoners ervaren hun eigen gezondheid als goed

Terug naar navigatie - Programma 8: Volksgezondheid en milieu - Wat willen we bereiken? - Inwoners ervaren hun eigen gezondheid als goed
In de gezondheidsmonitor van 2024 van de GGDrU staan cijfers hoe doelgroepen hun gezondheid ervaren:
  • 82%  van de doelgroep 18-64 jaar ervaren hun gezondheid als (zeer) goed. (Zuidoost Utrecht 80%)
  • 67% van de doelgroep 65+ ervaart hun gezondheid als (zeer) goed (Zuidoost Utrecht 67%)

Verbetering van de mentale gezondheid onder jongeren en jongvolwassenen ten opzichte van voorgaande jaren.

Terug naar navigatie - Programma 8: Volksgezondheid en milieu - Wat willen we bereiken? - Verbetering van de mentale gezondheid onder jongeren en jongvolwassenen ten opzichte van voorgaande jaren.

Ten opzichte van 2021 is er al een verbetering ingezet van 29% naar 21%  in 2023 van jongeren die psychische klachten ervaart. Dit zit onder het landelijk gemiddelde. Door meer aan te sluiten bij de leefwereld en met de juiste partijen samen te werken gaan we ervan uit dat dit percentage nog lager gaat worden. (Cijfers van de GGD)

Daarnaast is het percentage wie een goede ervaring ervaart gedaald, maar zit nog op de lijn van de provincie Utrecht.

We integreren mentale gezondheid in onze brede gezondheidsaanpak en werken aan laagdrempelige ondersteuning van kinderen, jongeren en jongvolwassenen met mentale klachten.

We streven ernaar dat het percentage jongeren dat zich voldoende weerbaar voelt te verbeteren.  

Het versterken van sociale en emotionele ontwikkeling van jonge kinderen met specifieke aandacht voor kwetsbare gezinnen

Terug naar navigatie - Programma 8: Volksgezondheid en milieu - Wat willen we bereiken? - Het versterken van sociale en emotionele ontwikkeling van jonge kinderen met specifieke aandacht voor kwetsbare gezinnen

In september 2025 zijn we gestart met Kansrijke Start. Dit is een project in Nederland. Het richt zich op de eerste 1000 dagen van een kind.

We werken samen met zorg- en hulpverleners. Denk aan jeugdgezondheidszorg, verloskundigen, steunpunt vluchteling en inwonersgroepen. Samen willen we kwetsbare gezinnen op tijd helpen. We letten goed op signalen en we bieden begeleiding. Zo voorkomen we dat kinderen een achterstand krijgen.

Het doel is een gezonde en veilige start voor elk kind. Een goede start vergroot de kans op een succesvolle toekomst, zowel  lichamelijk, sociaal als financieel.

Ouderen blijven langer vitaal en mobiel en minder ouderen raken door een val structureel afhankelijk van zorg

Terug naar navigatie - Programma 8: Volksgezondheid en milieu - Wat willen we bereiken? - Ouderen blijven langer vitaal en mobiel en minder ouderen raken door een val structureel afhankelijk van zorg

We zetten ons in om de veerkracht van oudere inwoners te versterken. Vooral bij mensen die kwetsbaar zijn. Zo willen we niet alleen het risico op vallen verkleinen, maar ook de fysieke en mentale gezondheid verbeteren of behouden.

Een afvalscheidingspercentage van minimaal 75% realiseren

Terug naar navigatie - Programma 8: Volksgezondheid en milieu - Wat willen we bereiken? - Een afvalscheidingspercentage van minimaal 75% realiseren

We scheiden ons afval goed. We zorgen dat minstens 75% apart wordt ingezameld. We helpen inwoners om afval beter te scheiden. Samen zorgen we voor minder restafval.

Verminderen van de hoeveelheid hemelwater in het rioolstelsel

Terug naar navigatie - Programma 8: Volksgezondheid en milieu - Wat willen we bereiken? - Verminderen van de hoeveelheid hemelwater in het rioolstelsel

In 2022 heeft de gemeenteraad de Klimaatadaptatievisie 2050 vastgesteld. Een belangrijk uitgangspunt hierin is dat hemelwater niet meer wordt afgevoerd via het vuilwaterriool, maar zoveel mogelijk lokaal wordt verwerkt. Dit kan door infiltratie in de bodem of opvang op eigen terrein.
De visie is uitgewerkt in het Water- en Rioleringsplan (WRP), dat elke vijf jaar wordt vernieuwd. Door hemelwater af te koppelen van het rioolstelsel, verminderen we wateroverlast, ontlasten we de rioolwaterzuivering en werken we samen aan een klimaatbestendige leefomgeving.

Optimale en functionele instandhouding van het rioolstelsel

Terug naar navigatie - Programma 8: Volksgezondheid en milieu - Wat willen we bereiken? - Optimale en functionele instandhouding van het rioolstelsel

Het beheerplan rioleringen heeft als doel het doelmatig beheer en onderhoud van de (vuil)waterafvoer in onze gemeente. Veel van ons rioolstelsel, aangelegd vlak na de Tweede Wereldoorlog, nadert het einde van zijn levensduur. Daarom zullen we in de komende 10 tot 20 jaar veel riolering moeten vervangen. 

Om deze noodzakelijke vervangingen en capaciteitsvergrotingen te financieren, zal de rioolheffing de komende jaren stijgen. We streven er echter naar deze stijging te beperken.

Efficiënte en effectieve uitvoering van de milieutaken

Terug naar navigatie - Programma 8: Volksgezondheid en milieu - Wat willen we bereiken? - Efficiënte en effectieve uitvoering van de milieutaken

Vanaf 1 januari 2026 gaan onze milieutaken over naar de nieuwe Omgevingsdienst Utrecht (ODU). Dit is een samenwerking van 26 gemeenten en de provincie Utrecht.

De ODU helpt deze gemeenten met taken op het gebied van milieu en omgeving. De dienst voert alle wettelijke milieutaken uit. Denk aan het geven van vergunningen, het beoordelen van meldingen en het maken van regels op maat. Ook houdt de ODU toezicht en zorgt voor handhaving.

We leggen deze taken elk jaar vast in het Uitvoeringsprogramma. De ODU zorgt voor een goede, efficiënte en controleerbare uitvoering.

Het bieden van ruimte voor respectvol gedenken op onze gemeentelijke begraafplaatsen, binnen de daarvoor via kostendekkende leges beschikbare middelen

Terug naar navigatie - Programma 8: Volksgezondheid en milieu - Wat willen we bereiken? - Het bieden van ruimte voor respectvol gedenken op onze gemeentelijke begraafplaatsen, binnen de daarvoor via kostendekkende leges beschikbare middelen

Onze begraafplaatsen zijn rustig en verzorgd, waar we mensen een mooie plek bieden om te herdenken. We zorgen voor een respectvolle omgeving. De kosten zijn eerlijk verdeeld via leges.

Prestatie- en beleidsindicatoren

Terug naar navigatie - Programma 8: Volksgezondheid en milieu - Prestatie- en beleidsindicatoren

Wettelijke indicatoren

2022

2023

2024

Omvang huishoudelijk restafval (kg/inwoner)

119

119

-

Hernieuwbare elektriciteit

13,2%

-

-

 Over de ontwikkeling van hernieuwbare elektriciteit en andere duurzame ontwikkeling staat meer in de paragraaf Duurzaamheid

Beleidsindicatoren

2022

2023

2024

Percentage kinderen met overgewicht, leeftijd 5-6

7%

7%

-

Percentage kinderen met overgewicht, leeftijd 10-11

9%

10% 

-

Percentage volwassenen met overgewicht

41,8%

-

41%

Percentage ouderen met overgewicht

47,7%

-

48%

Afvalscheidingspercentage

74,8

73,4

73,4

# cijfers worden via monitor GGD eens per 2 of 4 jaar gemeten.

Prestatie indicatoren

2022

2023

2024

2025

% gescheiden afvalstromen

74,8

73,4

73,4

75

Aantal rioolverstoppingen

30 

30 

30

30

Aantal meldingen (hemel)wateroverlast

 

 

18

19

Aantal afgekoppelde m2 verhard oppervlak (m2)

 

20.000 

30.000

20.000

 

 

 

 

 

Emissie CO2 in de gemeente totaal (kton)

213

197

182

 

Energie labels woningen (definitieve labels)

11.085

 

17.800

 

Aantal elektrische auto's

682

840

1.006*

 

Verbruik m3 gas woningen

834

689

 

 

Verbruik Kwh woningen

217

212

 

 

Opgesteld vermogen zon (hard en zacht)

 

 

 

 

Veldopstelling in mw. (gerealiseerd)

Aantal opstellingen

23

1

 

1+1 zacht

 

 

Grote daken (>15 kw)

Aantal daken

2,77

93

4

133

 

 

Kleine daken (<15 kw)

Aantal daken

15,64

3.944

22,07

5.238

 

 

Opgesteld vermogen wind in mw (hard en zacht)

0

0

 

 

Aantal opstellingen

0

0

 

 

 

Verbonden partijen

Terug naar navigatie - Programma 8: Volksgezondheid en milieu - Verbonden partijen

Een deel van de beleidsdoelstellingen van dit programma wordt gerealiseerd door samenwerking met andere partijen, volgens de begrotingsvoorschriften (BBV) Verbonden partijen genoemd. Naast de paragraaf Verbonden partijen waarin de bestuurlijke en financiële belangen worden vermeld, worden onderstaand de beleidsmatige bijdrage (door de verbonden partij) aan de gemeentelijke doelstelling en de daarmee samenhangende risico’s vermeld.

Verbonden Partij

Bijdrage aan de gemeentelijke doelstellingen

Risico’s

Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst regio Utrecht

De Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst regio Utrecht behartigt zaken die van belang zijn voor de publieke gezondheid/volksgezondheid. Het gaat daarbij om die onderdelen van de gezondheidszorg en het openbaar bestuur die zich richten op het voorkomen van ziekten (collectieve preventie) en de bescherming en bevordering van de gezondheid van de gehele bevolking of groepen binnen de bevolking (publieke gezondheid).

De GGDrU is genoodzaakt om te investeren in de organisatie om de basistaken uit te voeren waardoor de gemeentelijke bijdragen stijgen. We dringen aan om de kostenstijging te beperken door geen extra taken te accepteren zonder extra middelen vanuit het Rijk en keuzes te maken in wat echt noodzakelijk is. Via het algemeen bestuur blijven we dit proces monitoren.

Afvalverwijdering Utrecht

Het doel van deze gemeenschappelijke regeling is het verzorgen van een doelmatige en verantwoorde uitvoering van het afvalstoffenbeleid.

Alle in enig jaar gemaakte kosten worden aan de deelnemers doorberekend. De kans op tegenvallers is niet groot doordat de tarieven in meerjarige contracten zijn vastgelegd.

Omgevingsdienst Utrecht

De nieuwe Omgevingsdienst Utrecht (ODU) ontstaat uit een fusie tussen de ODRU en de RUD. De beoogde startdatum van de ODU is 1 januari 2026. De ODU is dan uitvoerder van de vergunningverlening-, toezicht- en handhavingstaken én ook het kennis- en expertisecentrum voor milieu en duurzaamheid voor de 26 eigenaar-gemeenten en de provincie Utrecht. In het Besluit omgevingsrecht is bepaald welke taken gemeenten en provincie (minimaal) moeten overdragen aan hun omgevingsdienst. 

Financiële tegenvallers als gevolg van het fusieproces kunnen in 2026 aan de deelnemers worden doorberekend. Op dit moment zijn daarvoor geen aanwijzingen. Nieuw te implementeren werkwijzen, taken of lokale initiatieven kunnen negatieve financiële gevolgen hebben voor De Bilt. De kans hierop is niet zo groot aangezien we in het Uitvoeringsprogramma 2026 afspraken maken en vastleggen.

 

Kaderstellende nota's

Terug naar navigatie - Programma 8: Volksgezondheid en milieu - Kaderstellende nota's
  1. Nota lokaal gezondheidsbeleid gemeente De Bilt 2021 – 2024 ‘Gezondheid in beweging’.
  2. Afvalinzamelingsplan 2016
  3. Water en Rioleringsplan 2022 - 2026
  4. Klimaatadaptatievisie 2050
  5. Duurzaamheidsagenda Gemeente De Bilt 2020 - 2022
  6. Uitvoeringsprogramma milieu
  7. Omgevingsplan gemeente De Bilt
  8. Mandaatbesluit Omgevingsdienst regio Utrecht 2024
  9. Voorbereidingsbesluit provincie Utrecht 2023- gemeente De Bilt
  10. Beleidsvisie Zonnevelden gemeente De Bilt 2023
  11. Verordening lijkbezorgingsrechten 2024Verord
  12. ening afvalstoffenheffing en reinigingsheffingen 2024
  13. Verordening rioolheffing 2024
  14. Afvalstoffenverordening gemeente De Bilt 2023
  15. Nota bodembeheer met bijbehorende kaarten 2022
  16. Mandaatbesluit gemeente De Bilt aan DPG GGDrU 2021
  17. Beleidsregel hogere waarden Wet geluidhinder, gemeente De Bilt 2022
  18. Uitvoeringsbesluit afvalstoffenverordening gemeente De Bilt 2017
  19. Beleidsregels subsidie Voor- en Vroegschoolse Educatie
            1.  

Wat mag het kosten?

Terug naar navigatie - Programma 8: Volksgezondheid en milieu - Wat mag het kosten?
Programma Volksgezondheid en milieu
Rekening 2024
Begroting na wijziging 2025
Begroting 2026
Meerjaren raming 2027
Meerjaren raming 2028
Meerjaren raming 2029
Lasten
07 Volksgezondheid en milieu
7.1 Volksgezondheid
2.312.973
2.515.303
2.502.707
2.313.108
2.313.108
2.313.108
7.2 Riolering
4.597.188
4.652.966
4.658.939
4.702.428
4.830.891
4.924.854
7.3 Afval
6.173.066
6.354.990
6.486.026
6.392.725
6.355.945
6.311.252
7.4 Milieubeheer
2.601.325
3.032.618
1.969.965
2.519.965
2.519.965
2.519.965
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
407.456
383.119
394.120
393.825
393.532
393.236
Totaal 07 Volksgezondheid en milieu
16.092.008
16.938.996
16.011.757
16.322.051
16.413.441
16.462.415
Baten
07 Volksgezondheid en milieu
7.1 Volksgezondheid
-309.576
-241.707
-167.592
0
0
0
7.2 Riolering
-4.790.111
-5.217.370
-5.687.269
-5.707.120
-5.752.845
-5.766.377
7.3 Afval
-6.621.955
-6.919.973
-7.085.082
-7.093.130
-7.126.725
-7.152.003
7.4 Milieubeheer
-811.338
-1.012.319
-1.618
-1.618
-1.618
-1.618
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
-527.385
-531.897
-531.897
-531.897
-531.897
-531.897
Totaal 07 Volksgezondheid en milieu
-13.060.364
-13.923.266
-13.473.458
-13.333.765
-13.413.085
-13.451.895
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
3.031.644
3.015.730
2.538.299
2.988.286
3.000.356
3.010.520
Onttrekkingen
07 Volksgezondheid en milieu
0.107 Mutaties reserves respectievelijk programma 7
-410.221
0
0
0
0
0